अजित कुमार भुजेल , बिरगंज । निता फाउन्डेसन र स्पर्श नेपालको सहकार्यमा सन्चालन समुदाय नेतुत्व तथा अनुगमनको कार्यान्वयन साझेदारहरु बीच कार्य अधावधिक गर्ने कार्य टोलिको बैठक बिरगंजको होटेल आदर्श ईनमा सम्पन्न भयो ।
निता फाउन्डेसन सस्थाले एचआईभि संक्रमित भएका व्यक्तिहरुको बारेमा सेवाग्राहि र सेवा प्रदायिक बीच पुलको काम गर्ने काम गर्दै आईरहेको सो कार्यक्रममा जानकारी गराएका थिए ।
सो कार्यक्रममा सेवाप्रदायिक स्वास्थ्यकर्मिहरुले एचआईभी संक्रमित भएका व्यक्तिहरुले खुलेर आफ्ना कुरा नराख्नाले उपचारमा कठिनाइ हुने , सुरक्षाको दृस्टिकोणले स्वास्थ्यहरुले बिचार गर्नुपर्ने , उपचारमा आउदा आफ्नतहरु नै बिरामिलाई छोडेर जाने , घरपरिवार बाटै अवहेलना हुने , संक्रमण भएका क्लाईन्टहरुलाई हात डोर्याएर लैजानु पर्ने बाध्यताहरु , उपचार गरेपछि फेरि फलोअपमा आउनु पर्ने , बेलामा बोलाउदा पनि नआउने , गरिबीको कारण आउने भाडा समेत नहुने बाध्यता , अशिक्षितका कारण म्यासेज र बोलाएको समय थाहा नहुने जस्ता समस्या , उपचारमा आउने भन्दै पारि रक्सौलमा गैइ ईन्जेक्सन लिई ढिलो गर्ने र खान बस्ने व्यवस्था समेत गर्नु पर्ने जस्ता समस्या तथा कठिनाइहरु भएको बताएका थिए ।
त्यसैगरि सेवाग्राहि एचआईभि संक्रमितहरुले समयमा उपचार नगर्ने , नर्मल पेसेन्टलाई चेकजाच पछि मात्र हामिहरुलाई चेकजाच गर्ने , समयमा खाना खुवाउनु पर्नेमा ढिलो खुवाउने , बस्ने ठाउ सफासुग्घर नभएको , शुद्ध पानीको व्यवस्था हुनु पर्ने , पोषिलो खानेकुरा खुवाउनु पर्ने , खानामा पनि भेदभाव भएको , विभिन्न लान्छना , भेदभाव , घरेलुु , पारिवारिक , सामाजिक हिंसाका कारण स्वास्थ्य सेवामा संक्रमितहरु उपचार सेवामा खुलस्त सहभागी हुन नसेको सो कार्यक्रम जानकारी गराईएको थियो ।
त्यसैगरि खोज र चुनौतीहरु समाधान गर्न सम्बन्धित अधिकारीहरुसङ्ग वकालत गर्ने , कलाकेन्द्रबाट बिरगंज महानगर पालिकाका ३२ वडामा PLHIV को तथ्यांक संकलन गरि उनिहरुको जिबिकोपार्जनका लागि आधारभूत तालिम दिने , उदाहरणका लागि २० जना महिलाहरुलाई सिलाई तथा बुनाईको तालिम दिने र त्यसका लागि मोबाइल बजेटमा २० जना पुरुषलाई तालिम दिने र प्रस्ताव राख्ने बिरगंज महानगरका मेयरलाई ।
यस कार्यमा भएको चुनौती भनेको नारायणी अस्पतालमा डाक्टरहरुले PLHIV सल्यक्रिया गर्न स्वीकार गर्दैनन ।
एआरटि केन्द्रको भौतिक संरचना सानो छ । एआरटि केन्द्रलाई ठुलो ठाउमा सार्न गार्हो छ । Nalaxon औंषधि OST केन्द्रमा उपलब्ध छैन । पोषण खानेकुराको व्यवस्था छैन । सफा पिउने पानी , खाने ठाउ सफासुघ्रर , फ्रिज , पंखाको व्यवस्था छैन ।
त्यसैगरि त्यहा CD4.1 को लागि आएका १०० वटा मात्र किटहरु रहेको , त्यसपछी के गर्ने , भाईरल लोडका लागि प्रयोगशाला जस्तो ठाउ चाहिन्छ , तर ठाउको अभावले भाईरल लोड स्टोरमा नै हुन्छ , डिलिवरिमा संक्रमण आएपछी स्वास्थ्यकर्मिले आफ्नो अवस्था नखुलाएमा समस्या भोग्नु पर्ने हुन्छ , खुलेर बताईदिए स्वास्थ्यकर्मिले सुरक्षाका साथ काम गर्ने र उनीहरुको राम्रो हेरचाह हुने, उनिहरुलाई यसबारेमा सल्लाह दिनु जरुरी रहेको समेत बताएका थिए ।
नारायणी अस्पतालमा रहेको एआरटि शाखाको रेकर्ड अनुसार अहिलेसम्म १४०० देखि १५०० जना संक्रमित रहेको जानकारी दिएका थिए । एचआईभि संक्रमितहरु किन नियमित उपचार गर्न आउदैनन । क्लाईन्ट किन सभिर्स सेन्टर आउदैनन ? काउन्सिलिङ्गको कमिको कारण हो कि ? गरिबीको कारण वा बिरगंज बाहिर गएर काम गर्ने कारण , अशिक्षाका कारण हो । सोको कारण पत्ता लगाई लागु औंषध प्रयोगकर्ता , यौनकर्मि र एचआईभि संक्रिमितहरुको पहिचान गरि समयमै स्वास्थ्य परिक्षण गर्न आआफ्नो तर्फबाट सहयोग गर्न सबै सरोकारवालाहरुले प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए ।
वरिष्ठ स्वास्थ्य प्रशासन महाशाखा पर्साका डा. मुक्ति नारायण साहको अध्यक्षतामा भएको सो कार्यक्रममा बिरगंज महानगर पालिकाका जनस्वास्थ्य बिकास शाखाका सुमन चन्द्र ठाकुर , बिजामका कार्यक्रम सन्योजक अनोज खड्का , निरज कुमार सिंह , नारायणी अस्पतालका सरिता श्रेष्ठ , सहयात्री समाजका प्रोग्राम कोडिनेटर सुरज लिम्बु , बारा प्लसका हुसेन अन्सारी , नयाजिवन बिकास सेवाका नाजिया बानो लगायतको सहभागी रहेको थियो ।
कार्यक्रम सन्चालन निता फाउन्डेसन पर्साका डिस्ट्रिक फोकल पर्सन दिलिप खड्काले गरेका थिए ।